Architectuur

Oorsprong Elvira-gebouw

 

Architecten Van den Broek en Bakema zijn in Delft vooral beroemd vanwege hun TU-gebouwen, maar ook dit dertien lagen tellende woongebouw Elvira laat onmiskenbaar hun handschrift zien. Het gebouw ontleent zijn faam aan de ingenieuze stapeling van 64 woningen. De toren heeft als ontsluiting maar één middengang per drie verdiepingen. Achter de voordeuren bevinden zich korte trappen van een halve verdieping naar de woonvertrekken. Dit zogenoemde split levelsysteem was door het bureau eerder toegepast in 1957 voor de Internationale Bau Ausstellung Interbau in Berlijn. Voordelen hiervan zijn: ruimtelijke samenhang tussen de woonvertrekken, minder gangen en een variatie aan woningtypes. In de gevels zijn de verdiepingen met woonkamers en balkons en die met slaapkamers duidelijk herkenbaar. Het gebouw is opgetrokken uit ter plaatse gestorte gevel-, vloer- en wandelementen. De aanvankelijke kleurstelling in zwart en lichtgrijs, die de plastiek van het geheel ondersteunde, is jammer genoeg verdwenen.

 

Details

Adres:
Jacoba van Beierenlaan 95-233
Categorie:
woongebouw
Architecten:
Jaap Bakema (1914-1981)
Jo van den Broek (1898-1978)
J.M. Stokla (p.a.)
Periode:
1945-1970
Bouwjaar:
1960-1964
Bouwstijl
functionalisme

Omschrijving

  • Woongebouw 'Elvira', 1960 - 1964 ontworpen in functionalistische stijl door architectenbureau Van den Broek & Bakema.

    Het woongebouw is qua type afgeleid van het woongebouw dat de architecten ontwierpen voor de 'Internationale Bau Ausstellung Interbau'  in Berlijn (Hansaviertel) 1957. In 1960 kregen de architecten van GEM Bouw (Grote Elementen Montage Bouw) opdracht voor ontwerp van een vergelijkbaar gebouw in Delft. Dit van de gebruikelijke etagewoningbouw met galerijen afwijkende bijzonder type met split-level woningen aan binnengang werd gemotiveerd vanwege de voordelen ervan zoals: een ruime variatie van woningtypes, en geen inkijk in de woonvertrekken vanuit gemeenschappelijke verkeersruimten.
    De benaming 'Elviraflat' is vermeld op de oorspronkelijke tekeningen.

    Het gebouw ligt in een voor bijzondere bebouwing bestemde strook tussen de Jacoba van Beierenlaan en de Westlandseweg; de zuid- en oostgevel staan in de waterpartij van de aangrenzende studentenhuisvesting 'Krakeelhof'. Aan de westkant bevindt zich de hoofdentree, gelegen aan het parkeerterrein.
    Het hoge gebouw is een stedenbouwkundig landmark dichtbij de kruising van de hoofdwegen Provinciale weg en Westlandseweg.
    Het langwerpige gebouw heeft twaalf woonverdiepingen op een onderbouw van twee lagen met entreehal, bergingen en garages. De 64 woningen worden ontsloten vanuit binnengangen. Om de drie verdiepingen zijn in totaal vier gangen aangebracht. Aan elke binnengang bevinden zich aan een zijde kleinere eenkamer- en driekamerwoningen; aan de andere zijde grotere driekamer- en vijfkamerwoningen, die via een split-level systematiek onder en boven de kleinere woningen doorsteken. Bovenin een speciale atelierwoning, aanvankelijk in gebruik genomen als kantoorruimte, pas in 1998 als woning ingericht.

    Elementaire rechthoekige hoofdvormen met heldere massaopbouw bestaande uit een langwerpig middenvolume, deels uitstekend boven de aan beide lange zijden over de onderbouw uitkragende bouwvolumes ter diepte van de daarin gevatte loggia's.
    Volgens het bouwsysteem van GEM is het gebouw opgetrokken uit ter plaatse gefabriceerde grote gevel-, vloer- en wandelementen. De trappenhuizen aan de kopse zijden inclusief de liftschacht zijn vanwege constructieve stijfheid in het werk gestort; de naden tussen de opeenvolgende stortgangen tekenen zich lichtjes af in de gevelvlakken.
    In de zijgevels is de afwisseling tussen telkens twee verdiepingen met woonkamers en een verdieping met slaapkamers zichtbaar gemaakt door de in de bouwmassa uitgespaarde loggiavolumes: in de oostgevel twee doorlopende stroken loggia?s en een verdieping met afwisselend vensters in het gevelvlak en afzonderlijk kleinere loggia?s, twee aan twee gespiegeld; in de westgevel twee verdiepingen met eveneens gespiegelde loggia?s en een verdieping geheel vlak met alleen vensters. De betonelementen vormen gesloten borstweringen voor de loggia's; in die van de westgevel zijn kleine langwerpige openingen aangebracht, met in het betonnen element meegestorte hekjes.
    De kopgevels zijn grotendeels gesloten met om de drie verdiepingen een venster van de binnengang. Het hoofdvolume was oorspronkelijk zwart gespoten, de gevelelementen van de uitkragende delen opzij lichtgrijs. Deze kleurstelling accentueerde de massaopbouw van de flat.
    In 1984 is de flat gerenoveerd waarbij betonherstel plaats vond. In de loop der jaren is verder bij individuele woningen dubbelglas aangebracht in de bestaande kozijnen. Het gebouw is diverse malen overgeschilderd; recent in een lichtblauwe kleurstelling. De uit het gevelbeeld sprekende bijzondere woningverdeling is in haar hoofdopzet nog geheel oorspronkelijk.

    Waardering

    Het gebouw is van architectuurhistorisch belang vanwege de bijzondere, zeldzame typologie van een flatgebouw met een middengangontsluiting en split-levelwoningen.
    Het gebouw is van belang als gaaf en goed voorbeeld van functionalistische architectuur.
    Het is van belang vanwege de esthetische kwaliteit van de gevelcompositie, waaruit de bijzondere en gevarieerde indeling blijkt.
    Het gebouw is van stedenbouwkundig belang als landmark langs de westelijke hoofdentree Westlandseweg.
    Het gebouw is op nationaal niveau architectuurhistorisch van belang als een, vanwege zijn typologie belangrijk werk in het oeuvre van het toonaangevende architectenbureau Van den Broek & Bakema.

 
Alleen voor bewoners
Bewoners die zijn geregistreerd en ingelogd krijgen toegang tot besloten informatie.
Inloggen



Wie is er online?
We hebben 11 gasten online